واحد سنجش فاصله در موسیقی  

یکی از واحد های سنجش فاصله میان دو نت پرده نام دارد .بدیهی است هر چه تعداد یکی پرده های موجود میان دو نت بیـشتر باشـد،اخـتلاف زیر و بمی ،یا به اصطلاحاً فاصلۀ میان آن دو نت، بیشتر است .  شکل زیر فاصلۀ میان هفت نـت اصـلی متـوالی را بـا واحـد پـرده نشان می دهد:

همانطور که ملاحضه می کنید فاصله ی میان نت های می و فا و نیز سی و دو نیم پرده و میان سایر نت های متوالی، یک پرده فاصله وجود دارد . یعنی فاصلۀ میان  می و فا با فاصلۀ میان سی و دو برابراست. به عبارت دیگر احساس اختلاف زیر و بمی که در اثر شنیدن متوالی می وفا به ما دست می دهد،با احساس اختلاف زیر وبمی ناشی از شنیدن متوالی سی و دو یکسان است. ضمناً این فاصله نصف فاصلۀ نتهای متوالی دیگر مانند ر و می است.

الگوی فواصل میان نت ها با واحد پرده، که در شکل فوق نمایش داده شده، دراکتاوهای دیگر نیز صادق است.برای مثال دو نت متوالی می وفا در هر اکتاوی نیم پرده فاصله دارند، و فاصلۀ دو نت متوالی فا و سل نیز همواره یک پرده است:

 

روش نامگذاری اکتاوها

هنگام نام بردن نت ها، گاهی این امر که نت مورد نظر دقیقاً در کدام اکتاوها قرار دارد موضوع مهمی نیست ، اما برخی اوقات این مسئله اهمیت دارد وباید به طریقی صدای نت مورد نظر را به طور دقیق تر مشخص نماییم. برای این کار روش های مختلفی نزد فیزیکدانان ،ریاضیدانان و موسیقیدانان وجود دارد، که در اینجا به روش مرسوم موسیقیدانان اشاره می کنیم.

از نت دو که با یک خط تکمیلی در پایین حامل نمایش داده می شود، تا نت سی روی خط سوم را اکتاو سوم می نامند .بنابراین تمام نت های بین این دو نت متعلق به اکتاو سوم هستند. هنگام نوشتن نیز عدد اکتاو مورد نظررا در کنار نام نت نمایش می دهند . به این ترتیب، نت دو در پایین حامل به صورت دو ۳ ونت پس از آن ،ر۳ وبه همین ترتیب تا نت سی۳ نشان داده می شوند.پس از سی ۳،نت های دو۴ ،ر۴،می۴ و…به ترتیب قرار می گیرند.

اکتاو قبل از دو۳نیز اکتاو دوم نام دارد و بنا براین نت های تا یک اکتاو بم تر از آن، باعدد ۲ مشخص می شوند.به این ترتیب نت بلافاصله پیش از دو۳را سی۲ می نامیم.

 

نشانه های تغییر دهنده

گفتیم که نت های هفتگانه نشانه هایی برای هفت صوت موسیقایی با ارتفاع مختلف است که در محدودۀ یک اکتاو وجود دارد.اما در این محدوده صداهای موسیقایی دیگری با ارتفاع متفاوت نسبت به این هفت نت نیز وجود دارد، که می توانند جای هر یک از این هفت نت را بگیرند. به عبارت دیگر ،نت های هفتگانه ای که تا کنون با آنها آشنا شده ایم، از میان صداهای موسیقایی بسیاری که در فاصله یک اکتاو وجود دارد،انتخاب شده اند و فاصله اکتاو را به هفت فاصله کوچیکتر (۵پرده و۲ نیم پرده)تقسیم کرده اند.حال هر گاه بخواهیم به جای یکی از نت ها نت دیگری با ارتفاع متفاوت (بم تر یا زیرتر از نت اصلی)  قراردهیم،باید از نشانه تغییر دهنده مناسب استفاده کنیم. اکنون با این نشانه های تغییر دهنده و نحوه و آنها آشنامی شویم.

بمل(Bemol):

نشانه ای است به شکل    ، که در سمت چپ نت قرار می گیرد وصدای آن را نیم پرده پایین می آورد(بم تر می کند).برای مثال ، می دانیم که می یک پرده از ر زیرتراست. حال اگر بخواهیم به جای می از نتی استفاده کنیم که نیم پرده زیرتر از ر باشد،نشانه بمل را در سمت چپ نت می قرار می دهیم و آن را می بمل می خوانیم .به این ترتیب صدای نت می بمل از نظر ارتفاع در میان دو نت می و ر واقع شده است .توجه داشته باشید که اگر چه صدای می بمل از می نیم پرده پایین تر است ،ولی موقعیت آنها روی حامل یکسان است،یعنی هر دو روی خط اول قرار می گیرند:

دیز : (Diese)

نشانه ای است به شکل که در سمت چپ نت قرار دارد می گیرد و صدای آن را نیم پرده بالا می برد (زیرتر می کند).برای مثال می دانیم که دو یک پرده از ر بم تر است . حال اگر بخوهیم به جای دو ازنتی استفاده کنیم که نیم پرده از ر بم تر باشد، نشانه دیز را در سمت چپ دو قرار می دهیم و آن را دو دیز می خوانیم. به این ترتیب صدای نت دو دیز از نظر ارتفاع در میانه نت های دو و ر واقع شده است.

کرن:(Koron)

نشانه ای است به شکل    که در سمت چپ نت قرار می گیرد وصدای آن را ربع پرده می آورد (بم تر میکند ).برای مثال ، می دانیم که می یک پرده و می بمل نیم پرده از ر زیر تر است.حال اگر بخواهیم به جای می و می بمل از نتی استفاده کنیم که سه چهارم پرده از ر زیر تر باشد، نشانه  کرن را در سمت چپ می قرار می دهیم و آن را می کرن می خوانیم. به این ترتیب صدای می کرن از نظر ارتفاع در میان دو نت می و می بمل ودر فاصله سه چهار م پرده بالتر از واقع شده است .

سری  (Sori):

نشا نه ای است به است به شکل  که در سمت چپ نت قرار می گیرد و صدای آن را ربع پرده بالا می برد (زیرتر میکند).برای مثال ،می دانیم که ر یک پرده از می بم تر است . حال اگر بخوایم به جای ر از نتی استفاده کنیم که سه چهارم پرده از می بم تر باشد ، نشانه سری را در سمت چپ ر قرار می دهیم و آن را ر سری می خوانیم . به این تر تیب صدای ر سری از نظر ارتفاع در میانه دو نت ر و ر دیز در فاصله سه چها رم پرده پایین تر از می واقع شده است.

بکار(Becarre ):

این نشانه به شکل است و تأثیر نشانه های تغییردهنده قبلی را خنثی می کند . به طور معمول ،زمانی که یک نت را بدون ذکر نشانه های تغییر دهند ه نام می بریم ، منظورمان حالت«بکار »یا تغییر نیافته آن  است .اما گاهی نیز هنگامی که قبلا از یک نت تغییر یافته استفاده کرده ایم ( مانند می بمل)، لازم  است برای تأکید از پسوند بکار در کنار نام نت مورد نظر (می بکار ) استفاده کنیم. در نت نگاری نیز چنین تأکیدی طبق قانون ویژاه ای که بعد ها  با کار برد و نحوۀ استفاده از آن آشنا خواهیم شد ضرورت دار د . برای مثال ، لازم بود شکل مر بوط به نشانۀ بمل به صورت زیر نوشته شود:

 

۵+

دیدگاه خود را ثبت کنید

  1. sport

    عالیه امیدوارم پایدار باشید🌷🌷

    ۰

    1. adminhadi لیست شدن مالک

      ممنون دوست عزیز

      ۰

بازدید : 66